Hiện nay, ST25 có tốc độ phát triển giống đạt tới 200.000ha/năm, xếp vị trí thứ năm trong các loại gạo Việt Nam. Theo kỹ sư Hồ Quang Cua, sản lượng ấy vẫn chưa đáp ứng trọn vẹn nhu cầu trong nước lẫn xuất khẩu. Dẫu vậy, tốc độ này vẫn được xem là một thành công đáng kể, dù chưa đạt tới mục tiêu cao hơn mà ông đặt ra.
Những cải tiến trên cánh đồng
Tám năm đi thi chỉ với một giống gạo ST25, nhưng hành trình ấy không hề lặp lại. Mỗi mùa thi là một lần nhóm nghiên cứu thử nghiệm quy trình mới: giảm phân bón hóa học, tăng phân hữu cơ, dùng chế phẩm vi sinh, điều chỉnh nước bằng kỹ thuật rút khô giữa mùa và cuối mùa.
Những điều chỉnh ấy giúp hạt gạo sáng hơn, đậm hương hơn, đạt độ tinh tươm đặc biệt khi bước vào cuộc thi.
Thời điểm thi rơi vào tháng 11, lúc vụ hè thu vừa thu hoạch. Muốn hạt gạo mới đạt chuẩn, mọi yếu tố phải được tính toán kỹ lưỡng. Việc ban giám khảo nhận xét mẫu gạo năm nay “trắng và thơm hơn mọi năm” được xem là sự xác nhận cho hướng phát triển nông nghiệp sinh học mà ông theo đuổi.
Những thay đổi này góp phần mở ra một hướng đi bền vững: sản xuất lúa theo hướng xanh, giảm phát thải, chi phí thấp hơn và gia tăng giá trị. Nếu trước đây người Việt chưa từng nghĩ tới chuyện một giống lúa có thể đạt giá trị nghìn đô một tấn, thì giờ đây điều đó đã hiện hữu rõ ràng.
Nền tảng của giống lúa đặc biệt
ST25 có một hành trình riêng trong thế giới gạo Việt. Kỹ sư Cua từng theo đuổi ý tưởng lai tạo giữa mùi dứa đặc trưng phương Nam và hương cốm nổ đặc trưng miền Bắc.
Hành trình lai tạo và chọn lọc kéo dài nhiều năm, cho đến khi ông tìm được sự hòa hợp giữa hai mùi hương trong gạo ST25.
Giống lúa này có chu kỳ sinh trưởng chỉ 100 ngày, không cảm quang, nên trồng được quanh năm. Nhờ vậy, sản lượng trên mỗi đơn vị diện tích cao gấp 3,5 lần giống Khao Dawk Mali 105 của Thái Lan. Đây là lợi thế lớn trong phân khúc gạo chất lượng cao.
Sau khi gạo ST25 đoạt giải năm 2019, nhiều doanh nghiệp đã tìm cách đăng ký độc quyền “ST25” ở nước ngoài. Văn phòng của ông phải gửi mẫu sang châu Âu, tốn hàng chục ngàn euro để phân tích và xác minh gien giống nhằm bảo vệ tên gọi.
Cuối cùng, chỉ giống lúa ST25 được bảo hộ độc quyền cho ông Hồ Quang Cua; còn “gạo ST25” là tên gọi chung. Vì thế, thương hiệu “Gạo Ông Cua ST25” được hình thành để bảo vệ sản phẩm. Hiện thương hiệu này đã được chứng nhận tại Mỹ, Anh, EU, Hồng Kông, Trung Quốc đại lục, Úc và Việt Nam.
Trong câu chuyện của mình, kỹ sư Hồ Quang Cua nói về hạt gạo như một người bạn lâu năm – cần mẫn và luôn cần được chăm sóc đúng cách. Tám năm mang một giống gạo đi thi là sự kiên định với giá trị đã được thử thách.
Xem thêm: Tình Hình Biến Động Giá Gạo ST25 Năm 2026 - Cập Nhật Mới Nhất
Ông cho biết việc nghiên cứu giống mới vẫn tiếp tục, nhưng ST25 vẫn cần được chăm chút thêm để củng cố vị thế trong lòng người tiêu dùng trong nước và quốc tế.
