Gạo ST25 giúp bà con thoát nghèo trở thành giàu có bền vững

Giống lúa ST25 không chỉ đưa thương hiệu gạo Việt ra thị trường quốc tế mà còn mở ra con đường làm giàu cho hàng ngàn nông dân trên khắp cả nước.

Sóc Trăng từng là vùng đất đất phèn mặn nặng, sản xuất lúa kém hiệu quả. Đến nay, tỉnh đã chuyển mình mạnh mẽ. Sản lượng lúa hàng năm đạt trên 2 triệu tấn, cao gấp hơn 2 lần so với trước. Mô hình sản xuất cũng chuyển dịch theo hướng hàng hóa, chất lượng cao, trong đó giống lúa ST25 – nhiều lần đạt danh hiệu gạo ngon nhất toàn cầu – đóng vai trò nổi bật.

Nhớ về hành trình hình thành, Tiến sĩ Trần Tấn Phương – nguyên Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sóc Trăng, đồng thời là một trong những nhà khoa học trực tiếp nghiên cứu giống lúa ST – luôn nhớ những khó khăn, gian nan ban đầu.

Ông chia sẻ rằng, trước kia, Sóc Trăng có không ít giống lúa chất lượng nhưng hiệu quả kém, khó mở rộng canh tác. Trước thực trạng này, việc nghiên cứu giống lúa mới có thể canh tác 2 – 3 vụ/năm, kháng sâu bệnh tốt trở thành yêu cầu cấp bách.

Năm 2003, nhóm nghiên cứu tiến hành chọn giống. Từ các phép lai ban đầu, lần lượt xuất hiện các giống ST11, ST12. Về sau, mỗi tổ hợp lai tích hợp nhiều nguồn gen nhằm kết hợp các ưu điểm như hương thơm, độ mềm, khả năng kháng bệnh, hình dáng hạt đẹp. Thành quả là sự ra đời của ST24 và ST25.

Trong các năm 2019, 2023, gạo ST25 liên tiếp đạt danh hiệu cao nhất. Thành công này không chỉ nâng tầm vị thế gạo Việt mà còn làm thay đổi đời sống của hàng ngàn nông dân.

Ông Trương Văn Hùng – Giám đốc HTX Nông nghiệp Hưng Lợi (xã Long Đức, huyện Long Phú) cho biết: “Sau khi ST25 được vinh danh, nông dân trong HTX ưu tiên chọn giống này vì lợi nhuận cao. Có doanh nghiệp thu mua dài hạn, nông dân không còn lo bị ép giá”.

Cũng tại xã Long Đức, ông Phạm Hoàng Trân phấn khởi cho biết, nhờ trồng giống ST25, gia đình ông đã có nhà cửa khang trang. Trước kia, trồng lúa truyền thống đầu ra thiếu ổn định. Hiện nay, với ST25, hiệu quả kinh tế vượt trội. Riêng vụ Đông Xuân 2024–2025, với 3 ha ST25, lợi nhuận đạt khoảng 50 triệu đồng/ha.

Tại xã Đại Tâm (huyện Mỹ Xuyên), dòng lúa ST đồng hành cùng người dân nhiều năm, từ ST3 đến ST25. Ông Hứa Thành Nghĩa – Giám đốc HTX Nghĩa Thắng – khẳng định: “Canh tác giống xác nhận và bao tiêu đầu ra giúp thu nhập nông dân tăng rõ rệt, nhiều hộ thoát nghèo vươn lên khá giả”.

Đặc biệt, tại 6 xã vùng trong huyện Mỹ Xuyên, lúa ST còn khôi phục mô hình truyền thống “con tôm ôm cây lúa”. Mô hình lúa – tôm sạch hiện được thị trường đón nhận tích cực.

Theo ông Vương Quốc Nam – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng, địa phương hiện có hơn 140.000 ha lúa, xếp thứ 5 khu vực ĐBSCL. Với mô hình thâm canh, tổng diện tích gieo trồng đạt trên 330.000 ha, sản lượng hơn 2,1 triệu tấn. Tỉ lệ lúa đặc sản vượt 50%, riêng ST24 và ST25 chiếm hơn 18%.

Theo định hướng phát triển, Sóc Trăng đẩy mạnh sản xuất gạo chất lượng cao. Ngành nông nghiệp sẽ đầu tư sản xuất bền vững, nâng cao giá trị hạt gạo. Mục tiêu đến năm 2025 là đạt 195.000 ha lúa đặc sản, với ST24, ST25 làm nòng cốt.