Bài toán bảo vệ thương hiệu gạo ST25 và những trăn trở

Tình trạng gạo làm giả, gạo mạo danh nhãn hiệu, đặc biệt với phân khúc gạo chất lượng cao như gạo ngon ST25 xuất hiện tràn lan, để lại hậu quả nghiêm trọng cho doanh nghiệp và người bán hàng chân chính, đồng thời làm suy giảm lòng tin của người tiêu dùng đối với thương hiệu Việt Nam.

Thực trạng này cho thấy về sự bất cập trong công tác bảo hộ nhãn hiệu, cũng như yêu cầu cấp bách phải thiết lập một hành lang pháp lý đủ mạnh nhằm bảo vệ thương hiệu Quốc gia.

Nhiều vụ việc vi phạm gần đây được phanh phui

Gạo ngon ST25, thương hiệu từng được Thế giới công nhận là “loại gạo ngon nhất toàn cầu” năm 2019, 2023 và 2025 đang trở thành nạn nhân của các hành vi giả mạo thương hiệu tinh vi trên thị trường Việt Nam.

Chỉ trong thời gian ngắn, hàng loạt cơ sở kinh doanh tại Hà Nội đã bị lực lượng chức năng phát hiện buôn bán sản phẩm gạo ngon ST25 giả, từ sang chiết bao lớn sang bao nhỏ đến sử dụng tem nhãn giả, lừa dối khách hàng bằng các nhãn như “Gạo Ông Cua ST25 đặc sản Lúa Tôm”.

Điển hình, ngày 29/5, Công an Hà Nội đã khởi tố hai chủ cửa hàng gạo về tội làm và kinh doanh hàng giả là lương thực, thực phẩm. Tang vật bị thu giữ lên tới hơn 17 tấn gạo ST25 giả mạo, với lợi nhuận trái phép lên tới con số rất lớn.

Đáng lo ngại hơn thủ đoạn vi phạm ngày càng chuyên nghiệp, từ máy móc chuyên dụng đến sao chép mẫu mã rất tinh vi. Điều này cho thấy tính chất phức tạp của nạn hàng giả trong lĩnh vực nông sản, và gạo ngon ST25 đang là cái tên nóng nhất trong “mê cung hàng nhái”.

Câu chuyện bảo hộ thương hiệu vẫn còn nhiều khó khăn

Do thiếu cơ chế thương hiệu chung, doanh nghiệp tư nhân Hồ Quang Trí – đơn vị sở hữu hợp pháp “Gạo Ông Cua” – phải tự gánh vác việc bảo vệ thương hiệu trong và ngoài nước.

Ông Hồ Quang Cua, người lai tạo giống gạo ST25, từng chia sẻ rằng chỉ không lâu sau khi được vinh danh, một công ty tại Mỹ đã nộp hồ sơ bảo hộ nhãn hiệu ST25. Nhờ nỗ lực pháp lý và truyền thông, nguy cơ này đã được ngăn chặn. Tuy nhiên, hành trình giữ gìn nhãn hiệu vẫn còn rất dài, nhất là khi vi phạm trong nước gia tăng.

Sự thật là công tác bảo hộ nhãn hiệu hiện nay vẫn còn nhiều kẽ hở. Các doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp thường thiếu nguồn lực để theo đuổi các vụ kiện kéo dài, tốn kém, trong khi hàng giả lại dễ sinh lời, ít rủi ro.

Doanh nghiệp và người tiêu dùng cần làm gì?

Trong lúc chờ các biện pháp mạnh hơn từ cơ quan chức năng, người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác. Theo ông Hồ Quang Cua, các sản phẩm chính hãng “Gạo ST25 Ông Cua” hiện nay đều được dán tem iCheck chống hàng giả. Người mua chỉ cần cào lớp bạc, quét mã qua ứng dụng iCheck để xác minh có phải hàng chính hãng hay không.

Tuy nhiên, trên thực tế không ít người chưa có thói quen kiểm tra kỹ. Thậm chí, có trường hợp tin rằng chỉ cần có QR là hàng thật, trong khi công nghệ làm giả ngày càng tinh vi.

Theo các chuyên gia nông nghiệp, bên cạnh việc xây dựng thương hiệu, doanh nghiệp cần đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và kiểu dáng tại Cục Sở hữu trí tuệ. Điều này giúp tăng cơ sở xử lý vi phạm. Về phía người tiêu dùng, việc nói không với hàng giả chính là tuyến phòng thủ quan trọng nhất để hàng nhái không còn đất sống.

Việc bài trừ hàng nhái không thể giải quyết trong ngày một ngày hai. Đây là quá trình lâu dài đòi hỏi liên kết chặt chẽ giữa cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Gạo ngon ST25 không những biểu tượng cho giá trị nông sản Việt, mà còn đại diện cho chất lượng và tiềm năng nông nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế. Nếu không có biện pháp bảo vệ kịp thời, thương hiệu Việt có thể bị xóa sổ ngay trên sân nhà.

Thời điểm hành động là ngay lúc này. Một nền nông nghiệp bền vững phải bắt đầu từ việc bảo vệ thương hiệu bằng hành động thực chất và lâu dài. Gạo ST25 hay bất kỳ nông sản nào khác đều xứng đáng được bảo vệ như tài sản quốc gia, thay vì trở thành nạn nhân lòng tham của những gian thương.